Ongeveer twee op de tien zwangere vrouwen en kraamvrouwen heeft psychische klachten zoals angst, depressie, paniekstoornis, posttraumatisch stresssyndroom of psychose.

Uit wetenschappelijk onderzoek is ook bekend dat ernstige psychische problemen tijdens de zwangerschap en in het kraambed niet alleen het functioneren van de (aanstaande) moeder beperken, maar ook de ontwikkeling van het (ongeboren) kind ongunstig kunnen beïnvloeden. Aan de andere kant is er ook steeds meer bekend over effectieve behandelingen bij de (aanstaande) moeder en het mogelijk bedreigde kind.

 

Wat betekent dit voor de kraamzorg?

Voor kraamverzorgenden speelt natuurlijk de vraag hoe hiermee om te gaan. De eerste vraag die je jezelf daarbij kunt stellen is: wat is eigenlijk normaal? Letterlijk betekent normaal “voldoen aan de norm”. De norm is een gemiddelde en is onderhevig aan tijd en cultuur. In bepaalde culturen is het volstrekt normaal en geaccepteerd dat je bij een begrafenis volledig hysterisch wordt en daarmee je eigen gevoelens duidelijk uit. Iedereen kent wel de scènes op het journaal van rouwende Arabische mensen (meestal vrouwen) die hun verdriet uiten en schreeuwen. In de westerse cultuur wordt dat veel minder gewaardeerd of zelfs geaccepteerd. Hier wordt zulk gedrag al snel gezien als ‘abnormaal’. Tegelijkertijd wordt het uit je dak gaan bij het disco-dansen op een goed nummer in het Westen redelijk geaccepteerd, in China of Japan weer veel minder. Daar denkt iedereen al snel dat je niet spoort of drugs hebt gebruikt.

 

Wanneer kan je gedrag als ‘gestoord’ bestempelen?

De omschrijving van psychische stoornissen hangt nauw samen met de betekenis van de begrippen abnormaliteit en ziekte. Gezondheid is nog wat anders dan normaliteit. De beoordeling of bepaald gedrag ‘normaal’ is, hangt af van uiteenlopende criteria:

  • Kenmerken van de beoordeelde persoon, zoals leeftijd, geslacht, beroep, maatschappelijke positie en sociale rol. Zo wordt bepaald gedrag bijvoorbeeld normaal gevonden bij een kind, maar niet bij een volwassene.
  • Tijd en plaats van het gedrag. Wie bijvoorbeeld in een bikini of pyjama op straat loopt, wordt al snel als ‘gek’ beschouwd, tenzij het carnaval is.
  • Waarden en normen van de heersende cultuur en tijdgeest. Een bekend voorbeeld is de discussie of homoseksualiteit een afwijking is.

Babyblues treft meer dan de helft van de nieuwe moeders. Het begint meestal 3 tot 4 dagen na de geboorte. Het humeur van de kraamvrouw zwaait op en neer, ze barst gemakkelijk in tranen uit. Ze kunnen zich soms prikkelbaar, down en angstig voelen. Ze kunnen ook overreageren op dingen. Het stopt meestal tegen de tijd dat de baby ongeveer 10 dagen oud is. Voor babyblues is geen behandeling nodig. Een lieve en goede kraamverzorgende die een luisterend oor en goede begeleiding biedt kan hier heel veel in betekenen.

Er zijn verschillende psychische problemen die na de geboorte kunnen optreden en die wel behandeld moeten worden:

Postnatale depressie treft 10 tot 15 van de 100 vrouwen na de bevalling.  De symptomen zijn vergelijkbaar met de symptomen van depressies op andere momenten – een slecht humeur, slechte slaap, gebrek aan energie, gebrek aan eetlust en negatieve gedachten, en ze duren langer dan 2 weken. Het kan variëren van mild tot zeer ernstig.

Postpartum psychose is een ernstige ziekte en kan op verschillende manieren beginnen. De vrouw kan symptomen van depressie of manie hebben of een mengsel hiervan. Symptomen kunnen heel snel van uur tot uur en van de ene op de andere dag veranderen. De symptomen kunnen het voor de kraamvrouw moeilijk maken om goed voor haarzelf of haar baby te zorgen. Ze begrijpen misschien niet dat ze ziek zijn.

 

Hoe ga je hier als kraamverzorgende mee om?

Een kraamverzorgende of verloskundige zal meestal weten dat er iets mis is en dat hulp nodig is. Het is voor een professioneel en gespecialiseerde kraamverzorgende belangrijk om de symptomen te herkennen en over de basiskennis van psychiatrie te beschikken, zodat ook aan deze kwetsbare groep vrouwen de hulp geboden kan worden die ze nodig hebben. Voor iedereen die vanuit verloskunde, kraamzorg of psychiatrie betrokken is bij de zorg voor kwetsbare zwangeren met psychiatrische problematiek of daar interesse in hebben heeft HWC Opleidingen de training Psychiatrie in het Kraambed ontwikkeld (online of op locatie). Daarin behandelen wij alle systemen, mechanismen en stoornissen, evenals oplossingen en medicatie in de gezondheidszorg, en gesprekstechnieken.

Neem gerust eens contact op voor een vrijblijvend oriënterend gesprek, of neem eens een kijkje op onze website.

 

 

Diana de Koning

Diana de Koning

CEO

Handle with Care Opleidingen is opgezet door Diana de Koning, afgestudeerd in de Pedagogische Wetenschappen en Klinische Kinder– en Jeugdpsychologie. Diana is CEO van Handle With Care Groep B.V. met de 2 grootste pijlers: geboortezorg en opleidingen.

Wil jij tijd en geld besparen?

Goede scholing van jouw kraamverzorgenden is heel belangrijk, maar kost veel geld en tijd.
Download NU onze business case en wij laten jou graag zien hoe jij kunt besparen.

Pin It on Pinterest

Shares
Share This